“निरागसता जपणारी माणसे ही मनाने लहान मुलांसारखीच असतात…!”

What does it mean to be a kid at heart?

In Marathi, there is a beautiful poetic expression, “Children are flowers from God’s home.” Young children, pure and free from hatred, possess innocent hearts. There are also people who, while preserving this same innocence, look at the world with equal purity. Such people are very few in number. Being in the company of such individuals should be considered a blessing because, in a world filled with selfishness and ego, these people shower love on others without any selfish intent, holding no malice in their hearts. Like children, they remain innocent at heart.

• I would like to briefly present two characters I have come across. One is a very simple, retired individual I know. It has been five years since he retired from a semi-government job. His wife, who also worked in the government sector, passed away before the COVID-19 pandemic. He has two children, but they are settled in their respective jobs. This man lives alone. Every time we meet, he asks questions like a curious child and engages in conversation. He has no knowledge of politics whatsoever. Whenever he reads something new, his curiosity leaps like that of a child. He finds new things fascinating. It’s hard to believe that this man once held an officer’s position in a semi-government office. Seeing him, one might wonder, how can such a person survive in this competitive, hate-filled world?
• Now, for the second example, there is a ten-year-old boy who works at a small Chinese food stall in our neighborhood. He has become a good friend of mine. He hails from a border region of Karnataka. Initially, he did not understand Marathi due to his Kannada-speaking background, which made communication difficult for him. In a dramatic, movie-like way, he ran away from home to escape the poverty his family faced. He now works at the stall, washing plates and serving customers. His dream is to open a hotel one day. One wonders, can working as a waiter help him achieve this? Due to his circumstances, he thinks with the maturity of an adult well beyond his years, and he is one of those children forced to grow up too soon.
• The common thread in both these examples is innocence. The heart of that retired semi-government officer is still like that of a child. Although the boy working at the Chinese food stall may act like an adult, the innocence of dreaming to start his own hotel still shines through.
• These souls, who remain immersed in their innocent world despite the hateful surroundings, are truly like flowers from God’s garden. As people age, experience brings maturity, and they gradually lose their sensitivity. But some individuals preserve that sensitivity until the very end. It is our duty to cherish such innocent people.

“मुले ही देवा घरची फुले” अशी मराठी भाषेत खूप चांगली कविकल्पना मांडली आहे. अतिशय निर्मळ आणि द्वेषापासून दूर असणारी लहान मुले ही निष्पाप मनाची असतात. हाच निष्पाप आणि निरागस भाव जपत जगाकडे तेव्हढ्याच निर्मळतेने पाहणारी माणसे देखील असतात. अशी माणसे संख्येने अतिशय कमी असतात. अशा माणसांचा सहवास मिळणे हे भाग्यच मानले पाहिजे. कारण स्वार्थ आणि अहंकाराने भरलेल्या या जगात स्वार्थाशिवाय कोणताही आकस मनात न ठेवता इतरांवर सतत प्रेमाचा वर्षाव करणारी माणसे ही मनाने लहान मुलांसारखीच निरागस असतात.

• माझ्या पाहण्यातल्या दोन व्यक्तिरेखा मी इथं थोडक्यात मांडण्याचा प्रयत्न करणार आहे. माझ्या परिचयातील एक अतिशय भाबडे निवृत्त व्यक्ती आहेत. त्यांना निमशासकीय सेवेतून निवृत्त होवून आता पाच वर्षे झालीत. त्यांची पत्नी देखील शासकीय सेवेतून निवृत्त झाली होती. कोरोना महामारी येण्यापूर्वीच त्यांचे निधन झाले. दोन मुले आहेत पण ती नोकरीच्या ठिकाणी रमलेली आहेत. हे गृहस्थ एकटेच राहतात. प्रत्येकवेळी भेटले की अगदी लहान मुलांसारखे प्रश्न उपस्थित करत चर्चा करतात. राजकीय क्षेत्राची त्यांना जरासुद्धा माहिती नाही. नवीन काही वाचनात आले की, त्यांच्यामधील कुतूहल हे लहान मुलासारखे उसळी मारते. त्यांना नव्या गोष्टींचं फार अप्रूप वाटतं. हा माणूस निमशासकीय कार्यालयात अधिकारी पदावर होता हे सांगूनही पटणार नाही. ही माणसे या द्वेषाने भरलेल्या स्पर्धायुक्त जगात जगूच कशी शकतात ? असा प्रश्न त्यांना पाहिल्यावर आपल्याला पडू शकतो.
• आता दुसरं उदाहरण म्हणजे आमच्या परिसरात रस्त्यावर खाद्यपदार्थ विक्री करणाऱ्या छोट्या चायनीज स्टॉलवर काम करणारा एक दहा वर्षाचा लहान मुलगा माझा चांगला मित्र झालाय. कर्नाटक राज्यातील सीमावर्ती भागातून तो आलाय. सुरुवातीला त्याला मराठी भाषा समजत नव्हती. कन्नड भाषिक असल्याने त्याची बोलण्याची अडचण होती. घरच्या गरिबीच्या परिस्थितीला बदलविण्यासाठी अगदी सिनेमा स्टाईलने घर सोडून पळून आलेला. इथं स्टॉलवर प्लेट विसळणे, ग्राहकांना ऑर्डर सर्व्ह करणे अशी कामे करून मोठेपणी हॉटेल सुरू करायचे त्याचे स्वप्न आहे. वेटरचं काम करून हे शक्य होईल का ? परिस्थितीमुळे अकाली प्रौढ माणसांसारखा विचार करणारी मुले असतात. त्यातलाच तो एक.
  आता या दोन्ही उदाहरणातील समानधागा एकच , तो म्हणजे निरागसता. त्या निवृत्त निमशासकीय अधिकाऱ्याचे हृदय आजही लहान मुलासारखे आहे. तर चायनिजच्या स्टॉलवर काम करणाऱ्या त्या मुलाचे वागणे जरी प्रौढासारखे वाटत असले तरी हॉटेल सुरू करण्याचे स्वप्न पाहणे ही निरागसता त्याच्यात दडलेली आहेच.
• अवतीभवती असणाऱ्या द्वेषपूर्ण वातावरणाचा परिणाम सोसून देखील आपल्याच निरागस विश्वात रमलेले हे जीव म्हणूनच परमेश्वराच्या घरची फुले असतात. वय वाढेल तशी अनुभवांची परिपक्वता येत माणूस आपली संवेदना विसरत जातो. पण काही माणसे ही संवेदना शेवटपर्यंत जपून ठेवतात. अशा निरागस माणसांना जपणे हेच आपले कर्तव्य आहे.

:-Mukund Madhukar Hingne.