Resentment, Prestige, Honour-Dishonour, and Past Enmity — The Four Pillars of the Political Framework.
When we look at global politics, it becomes evident that resentment, prestige, honour-dishonour, and past enmity form the four foundational pillars of its framework. Ideally, politics should be a means of public service, but in reality, it often gets entangled in the whirlpool of personal emotions. These four emotions hold a particularly significant place in political affairs.
Among the many issues causing instability in the world today, politics appears to be the most dangerous one. In fact, it is increasingly viewed as a more devastating disaster than any natural calamity. The much-discussed possibility of a Third World War — one that could potentially plunge the entire world into destruction — is also seen as a consequence of vengeful politics between nations.
All these emotions are bound together by one common thread — ego. As long as “I” and “mine” remain at the center of politics, this vicious cycle will never end. That is why global politics is becoming increasingly tense, reactionary, and shallow.
However, there are exceptions — some leaders move forward with restraint, wisdom, and foresight. They let go of resentment, swallow humiliation, abandon the obsession with prestige, and make decisions in the interest of the nation without holding onto enmity. But such examples are few and far between — and that is precisely why this fourfold framework of emotions continues to drive politics around the world.
🔹 Resentment – A Wound That Never Heals
For political figures, elections, dealings with leaders, and internal party conflicts often leave behind permanent scars of resentment. A missed opportunity, being denied a position, a controversial decision within the party, or being ignored by the media — these slights leave a deep emotional imprint. This resentment often resurfaces later, taking the form of revenge, conspiracy, or opposition.
🔹 Prestige – The Struggle to Answer “Who Am I?”
In politics, prestige is not merely a personal issue; it reflects one’s public standing in the eyes of the people. Losing prestige often means risking future political prospects. That’s why politicians frequently remain adamant on wrong issues — because their prestige is at stake. As a result, the quality of decisions takes a backseat to the thought, “What will people say?”
🔹 Honour and Humiliation – The True Battleground
A public criticism, a media expose, or a humiliating incident within the party — these are often taken as personal insults. To avenge such humiliations, tactics like personal targeting, factionalism, or even party-switching are employed. In this game, compromises are easily made to protect one’s honour or avoid disgrace.
🔹 Past Rivalries – Old Thorns That Still Sting
Old rivalries may stem from college competitions, social divides, or past power struggles within a party — all of which gradually take on political hues. These rivalries result in pulling each other down, finding joy in another’s failure, and attacking when the chance arises. Such hostility can go beyond individuals and affect entire generations of political parties, often leading to the birth of new political alliances.
“सल, प्रतिष्ठा, अपमान आणि पूर्व वैमनस्य हेच राजकारणाचे मूळ स्तंभ…!”
सल, प्रतिष्ठा, मान-अपमान आणि पूर्व वैमनस्य — राजकारणाच्या चौकटीतील चार आधारस्तंभ आहेत असेच चित्र जगभरातील राजकारणाकडे पाहिले तर दिसते. राजकारण हा खरेतर लोकसेवेचा मार्ग असायला हवा, पण वास्तवात तो मार्ग अनेकदा व्यक्तिगत भावनांच्या भोवऱ्यात अडकलेला दिसतो. विशेषतः सल, प्रतिष्ठा, मान-अपमान आणि पूर्व वैमनस्य या चार भावनांचे राजकारणातले स्थान अनन्यसाधारण आहे. आज जगाला अस्थिर करणाऱ्या अनेक मुद्द्यांपैकी राजकारण हा सर्वात घातक असल्याचेच दिसून येत आहे. कुठल्याही नैसर्गिक आपत्तीपेक्षाही महाभयंकर विनाशकारी आपत्ती म्हणून राजकारणाकडे पाहिले जात आहे. संपूर्ण जगाला विनाशाच्या खाईत लोटणारे महायुद्ध म्हणून ज्या संभाव्य तिसऱ्या महायुद्धाचा उल्लेख केल्या जातो, हे संभाव्य महायुद्ध देखील देशा-देशातील सूडाच्या राजकारणाचे फळ असणार आहे.
या सगळ्या भावनांना एक गोष्ट जोडते — अहंकार. जोपर्यंत “मी” आणि “माझं” या गोष्टी राजकारणात केंद्रस्थानी आहेत, तोपर्यंत हे चक्र थांबणार नाही. म्हणूनच जगभरातील राजकारण अधिक तणावपूर्ण, प्रतिक्रियात्मक आणि उथळ होत चालले आहे. मात्र अपवादही आहेत — काही नेतृत्व संयम, समजूतदारपणा आणि दूरदृष्टी ठेवून पुढे जातात. ते सल विसरतात, अपमान पचवतात, प्रतिष्ठेचा अति आग्रह सोडतात आणि वैर न पाळता देशहिताच्या दृष्टीने निर्णय घेतात. पण अशा उदाहरणांची संख्या कमी आहे — आणि म्हणूनच ही चार भावनांची चौकट अजूनही जगभरातले राजकारण चालवते आहे.
🔹 सल – कायमची जखम बनलेली भावना
राजकीय व्यक्तींना निवडणुका, नेत्यांशी झालेले व्यवहार, पक्षांतर्गत संघर्ष या सगळ्यांतून काही गोष्टी कायमचा सल ठरतात. एखाद्या व्यक्तीने मिळालेली संधी, दुसऱ्याला न मिळालेली जागा, पक्षात घेतलेला वादग्रस्त निर्णय, प्रसारमाध्यमांनी केलेले दुर्लक्ष — या सगळ्यांची सल कुठेतरी मनात रुतलेली असते. ती सल कधीही उफाळून वर येते आणि बदला, कट किंवा विरोध याचे रूप घेते.
🔹 प्रतिष्ठा – ‘मी कोण आहे?’ या प्रश्नाला उत्तर देण्याची धडपड
राजकारणात प्रतिष्ठा ही केवळ व्यक्तिगत मुद्दा नसून ती जनतेच्या नजरेत आपलं स्थान किती उंच आहे, यावर आधारित असते. प्रतिष्ठा गमावणे म्हणजे पुढच्या राजकीय कारकीर्दीवर गदा येणे. म्हणूनच राजकारणी लोक अनेक वेळा चुकीच्या मुद्द्यावरही ठाम राहतात — कारण त्यांची प्रतिष्ठा पणाला लागलेली असते. यामुळे निर्णयांच्या गुणवत्तेपेक्षा ‘लोक काय म्हणतील?’ हा विचार वरचढ होतो.
🔹 मान-अपमान – हेच खऱ्या खेळीचे केंद्रबिंदू
एकदा कोणी सार्वजनिक व्यासपीठावर टीका केली, मीडियामुळे ती उघडपणे झोंबली, किंवा पक्षात लाजिरवाणा प्रसंग घडला, की त्याला वैयक्तिक अपमान समजले जाते. अशा अपमानांचा वचपा काढण्यासाठी अनेकवेळा वैयक्तिक टार्गेटिंग, गटबाजी, किंवा पक्षांतर ही साधने वापरली जातात. या खेळात अपमान टाळण्यासाठी आणि मान मिळवण्यासाठी तडजोडीही सहजपणे केल्या जातात.
🔹 पूर्व वैमनस्य – जुने रुतलेले काटे
कधी कॉलेजपासूनची स्पर्धा, कधी सामाजिक स्तरांतील भेद, कधी पक्षांतर्गत नेतृत्वासाठी झालेले संघर्ष — हे सगळे राजकीय रंग घेत त्यातून तयार होतात जुने वैर. त्यातूनच एकमेकांना खाली खेचणं, अपयशात आनंद मानणं, संधी मिळताच हल्ला चढवणं याची सुरूवात होते. पूर्व वैर व्यक्तीस नव्हे तर पिढ्यानपिढ्या पक्षांना व्यापून टाकते, आणि अशा संघर्षातूनच अनेकदा नवीन राजकीय समीकरणे तयार होतात.
:-Mukund Madhukar Hingne.
avatibhavati.com 
यावर आपले मत नोंदवा