The word “soul” is used in different ways across various religions, philosophies, and spiritual traditions. However, in most schools of thought, the soul is considered the pure, eternal, immortal, and divine essence of our existence – distinct from the body, mind, and emotions. A “radiant soul” is one that is pure, awakened, positive, compassionate, and joyful – one that illuminates not only its own life but also the lives of others.
So, what does it mean to make the soul radiant?
It means cleansing our inner being of ignorance, greed, anger, hatred, attachment, and ego, and instead illuminating our inner self with virtues like love, compassion, forgiveness, self-control, wisdom, peace, and joy. The following detailed steps can help in this process:
Making the soul radiant is not a one-day task. It is a way of life – one that requires us to look at ourselves honestly, accept our mistakes, be willing to improve, and love selflessly. The purer, more compassionate, peaceful, and humble we become, the more our inner being is filled with light.
(1) Self-reflection and Introspection
- Spend some quiet time each day looking inward.
- Reflect on where you went wrong in your behavior. Did you hurt anyone?
- Recognizing and working on wrong thoughts, emotions, and habits helps purify the soul.
(2) Positive Thinking
- Focus on others’ virtues instead of their faults.
- Look for opportunities even in difficulties, and stay optimistic.
- Replace hatred with forgiveness and understanding.
(3) Meditation
- Meditation is food for the soul.
- Spend at least 10–15 minutes daily calming the mind and focusing on the breath or a mantra.
- Meditation purifies the subconscious and makes the soul radiant.
(4) Good Deeds
- Helping others, offering support, or just listening to someone – all these are good deeds.
- If your actions bring a smile to someone’s face, the soul shines.
- Selfless actions done without expectations deeply purify the soul.
(5) Sattvic Lifestyle
- Sattvic diet (pure, fresh, light, and non-violent food)
- Proper sleep, practicing yoga and pranayama
- Harmony and restraint in speech, thoughts, and behavior
(6) Reading and Contemplation
- Reading the Bhagavad Gita, Upanishads, spiritual texts, or books on meditation
- The teachings of saints like Tukaram, Dnyaneshwar, Ramdas, and Swami Vivekananda bring light to the soul.
(7) Letting Go of Ego and Hatred
- Reducing the sense of “I” – because a truly radiant soul is egoless.
- Forgiving and forgetting revenge, envy, and jealousy is divine.
(8) Chanting / Repetition of Holy Name / Mantras
- Any chanting – “Om,” “Ram,” “Shiv,” “Jesus,” “Allah,” or any name based on your faith –
- Repetition of the divine name calms the mental chaos and brings focus to the soul.
(9) Gratitude
- Thanking God or life for what you have received.
- Seeing life through gratitude instead of constant complaints uplifts the soul.
(10) Contribution to Society
- Contributing to the weaker sections of society – through time, knowledge, empathy, or service
- When we stop living only for ourselves, the soul begins to radiate.
“आत्म्याला तेजस्वी बनवायचं म्हणजे नेमकं काय करायचं ?”
“आत्मा” हा शब्द वेगवेगळ्या धर्म, तत्त्वज्ञान आणि आध्यात्मिक परंपरांमध्ये वेगवेगळ्या अर्थाने वापरला जातो. पण बहुतांश विचारधारांमध्ये आत्मा म्हणजे आपल्या अस्तित्वाचं शुद्ध, अजर, अमर आणि दिव्य रूप – जे शरीर, मन आणि भावनांपेक्षा निराळं आहे. “तेजस्वी आत्मा” म्हणजे असा आत्मा जो शुद्ध, जागृत, सकारात्मक, करुणामय आणि आनंदी आहे – जो स्वतःचं आणि इतरांचं जीवन प्रकाशमान करतो.
तर, आत्म्याला तेजस्वी बनवणं म्हणजे काय?
याचा अर्थ असा की आपण आपल्या अंतःकरणातील अज्ञान, लोभ, राग, द्वेष, मोह, अहंकार यांसारख्या दोषांना दूर करून प्रेम, करुणा, क्षमा, संयम, विवेक, शांती, आणि आनंद यांसारख्या सद्गुणांनी आपली अंतरात्मा उजळवायची. यासाठी खालील सविस्तर टप्पे उपयोगी पडतात:
आत्म्याला तेजस्वी बनवणं हे एका दिवसाचं काम नाही. ही एक जीवनशैली आहे – ज्यात आपल्याला स्वतःकडे प्रामाणिकपणे पाहावं लागतं, चुकांना स्वीकारावं लागतं, सुधारण्याची तयारी ठेवावी लागते आणि निस्वार्थीपणे प्रेम करावं लागतं. आपण जितके शुद्ध, करुणामय, शांत आणि नम्र होतो, तितकं आपलं अंतःकरण तेजाने भरून जातं.
(१) आत्मचिंतन आणि स्व-निरीक्षण
- दररोज काही वेळ शांत बसून स्वतःकडे बघणं.
- माझ्या वागण्यात कुठे चुकी झालं? मी कुणाला दुखावलं का? याचा विचार करणं.
- आपण चुकीचे विचार, भावना, सवयी ओळखून त्यावर काम केलं, तर आत्मा शुद्ध होतो.
(२) सकारात्मक विचारसरणी
- दुसऱ्यांच्या चुकांपेक्षा त्यांच्या गुणांवर लक्ष केंद्रित करणे.
- अडचणीतही संधी शोधणे, आणि आशावादी राहणे.
- द्वेषाच्या जागी क्षमा आणि समजूत ठेवणं.
(३) ध्यान
- ध्यान हे आत्म्याचं अन्न आहे.
- रोज १०–१५ मिनिटं तरी मन शांत करून, श्वासावर किंवा एखाद्या मंत्रावर लक्ष केंद्रित करणे.
- ध्यानाने अंतर्मन शुद्ध होतं, आणि आत्मा तेजस्वी होतो.
(४) सत्कर्म
- कुणाला मदत करणे, कुणाला आधार देणे, कुणाला ऐकून घेणे – हे सगळे सत्कर्म.
- आपल्या कृतींनी जर दुसऱ्याच्या चेहऱ्यावर हसू आलं, तर आत्मा उजळतो.
- कुठलीही अपेक्षा न ठेवता केलं जाणारं निष्काम कर्म आत्म्याला खूप शुद्ध करतं.
(५) सात्त्विक जीवनशैली
- सात्त्विक आहार (शुद्ध, ताजं, हलकं आणि अहिंसक अन्न)
- वेळेवर झोपणं, योग, प्राणायाम यांचं पालन
- वाणी, विचार आणि आचरणात सुसंवाद व संयम
(६) वाचन आणि मनन
- भगवद्गीता, उपनिषदे, संतवाङ्मय, ध्यानसाधनेवरील ग्रंथ यांचं वाचन
- संत तुकाराम, ज्ञानेश्वर, रामदास, विवेकानंद यांची शिकवण आत्म्यात प्रकाश देते.
(७) अहंकार आणि द्वेषाचा त्याग
- “मी”पणा कमी करणे – कारण खरा तेज आत्मा अहंकाररहित असतो.
- सूड, मत्सर, हेवा यांना दूर करून माफ करणे, विसरून जाणे ही दिव्यता आहे.
(८) नामस्मरण / जप / मंत्र
- कुठलाही नामजप – “ॐ”, “राम”, “शिव”, “Jesus”, “Allah”, किंवा आपल्या श्रद्धेनुसार –
- नामस्मरण मनातील गोंधळ दूर करतं आणि आत्म्याला एकाग्र करतं.
(९) कृतज्ञता
- जे मिळालंय त्यासाठी देवाचे / जीवनाचे आभार मानणं.
- सतत तक्रारांऐवजी कृतज्ञतेने जीवन बघणं हे आत्म्याला प्रफुल्लित करतं.
(१०) समाजासाठी योगदान
- समाजातल्या दुर्बलांसाठी काही योगदान देणं – वेळ, ज्ञान, सहानुभूती किंवा सेवा
- जेव्हा आपण “स्वतःपुरतं” आयुष्य जगणं थांबवतो, तेव्हा आत्मा तेजस्वी होतो.
:-Mukund Madhukar Hingne.
avatibhavati.com 
यावर आपले मत नोंदवा