When summer arrives, it does not come merely as a season, but as an experience—intense, harsh, and at times unbearable. It feels as though nature is testing our endurance. Yet, hidden behind this scorching heat are moments of calm, patches of cool shade, and unexpected joys. When we begin to look beyond the discomfort and try to understand its deeper essence, we realize—summer is not just about heat; it is a journey of discovering small, soothing comforts.

Summer… the very mention of the word brings a sensation of scorching heat upon the body. The burning warmth, dry and arid weather, the harsh hot winds, and the blazing sun—all seem to come together to trouble us constantly. From sunrise to sunset, this unrelenting heat remains our companion. In such conditions, it is only natural to wonder—who would actually like summer?
Yet, as with everything in life, summer too has another side. Against the backdrop of this unbearable heat, there are moments that bring immense comfort and joy to both mind and body. Stepping out of the scorching sun and sitting under the dense shade of a tree, or relaxing at home in the cool air of a cooler, an air conditioner, or even a simple fan—these experiences feel nothing less than heavenly. In those moments, we forget the harshness of summer and lose ourselves in the comfort of that soothing coolness.
The seasonal fruits that arrive during this time add another layer of joy. Tasting fruits like mangoes, watermelons, muskmelons, jackfruit, and sapodilla feels as though nature is compensating for the harsh heat. These small pleasures, which provide relief from the sun’s intensity, are what keep us connected to the season.
In a vast country like India, summer is experienced differently across regions. Some places endure dry heat, others face humid conditions, while some feel the touch of the sea along with the warmth—each region has its own identity of summer. Similarly, in other parts of the world too, this season is experienced in varied ways. In the Gulf countries, it almost feels like summer exists throughout the year.
Just as the intensity of heat varies from place to place, so does each person’s way of finding comfort in it. Some find solace in cold beverages, others in travel, and some in moments of quiet relaxation.
In truth, summer is not just a season—it is also a reflection of the ups and downs of our lives. Just as certain phases of life are difficult and exhausting, this season too tests our endurance. Yet, at the same time, it teaches us that even within those challenging periods, there are moments of comfort and joy hidden within.
That is why, when we compare this season to the ups and downs of our lives, summer may seem undesirable. But if we learn to discover the coolness within it, this very season can offer us a new perspective on living.

नकोसा वाटणाऱ्या ऋतुमधील छोट्या आनंदांचा शोध…..!

उन्हाळा येतो तेव्हा तो फक्त ऋतू म्हणून येत नाही, तर एक अनुभव घेऊन येतो—तप्त, कडक आणि कधी कधी असह्यही. जणू निसर्ग आपल्या सहनशक्तीची परीक्षा पाहत असतो. पण याच तप्ततेच्या आड काही निवांत क्षण, काही गार सावल्या आणि काही अनपेक्षित आनंद लपलेले असतात. जेव्हा आपण या ऋतूकडे केवळ त्रासाच्या नजरेतून न पाहता, त्याच्या अंतरंगात डोकावतो, तेव्हा जाणवतं—उन्हाळा फक्त उष्णतेचा नसतो, तो छोट्या छोट्या गारव्यांच्या शोधाचा प्रवास असतो.

उन्हाळा… हा शब्द उच्चारताच अंगावर उकाड्याची झळ बसल्यासारखी जाणवते. अंगाची लाहीलाही करणारा उष्मा, कोरडे आणि शुष्क हवामान, त्यात उष्ण वाऱ्याच्या झळा आणि रणरणते ऊन—हे सगळं जणू एकत्र येऊन आपल्याला सतत त्रास देत राहतं. सूर्योदयापासून ते सूर्यास्तापर्यंत उष्णतेची ही अखंड साथ सुरूच असते. अशा परिस्थितीत कोणाला उन्हाळा आवडेल, असा प्रश्न मनात सहज उभा राहतो.
पण जीवनात प्रत्येक गोष्टीची दुसरी बाजू असते, तशीच उन्हाळ्याचीही आहे. या असह्य उष्णतेच्या पार्श्वभूमीवरच काही क्षण असे असतात, जे मनाला आणि शरीराला अपार आनंद देऊन जातात. कडक उन्हातून बाहेर पडून एखाद्या गर्द, घनदाट झाडाच्या सावलीत बसणे, किंवा घरात कुलर, एसी किंवा साध्या पंख्याच्या गार वाऱ्यात विसावणे—हा अनुभव खरोखरच स्वर्गीय वाटतो. त्या क्षणी उन्हाळ्याचा त्रास विसरून आपण त्या गारव्याच्या सुखात हरवून जातो.
याच ऋतूमध्ये येणारी मोसमातील फळं हा तर एक वेगळाच आनंदाचा विषय असतो. आंबा, कलिंगड, खरबूज, फणस, चिक्कू यांसारख्या फळांचा आस्वाद घेताना जणू निसर्ग आपल्याला उष्णतेची भरपाई करत आहे, असे वाटते. उन्हाच्या तडाख्यातून सुटका करून देणाऱ्या या छोट्या गोष्टीच आपल्याला उन्हाळ्याशी जोडून ठेवतात.
भारतासारख्या विशाल देशात प्रत्येक राज्याचा उन्हाळा वेगळ्या स्वरूपात अनुभवायला मिळतो. कुठे कोरडी उष्णता, कुठे दमट हवामान, तर कुठे उष्णतेसोबत येणारा समुद्राचा स्पर्श—प्रत्येक ठिकाणी उन्हाळ्याची वेगळी ओळख आहे. तसेच जगातील इतर देशांमध्येही हा ऋतू वेगवेगळ्या प्रकारे जाणवतो. आखाती देशांमध्ये तर वर्षभरच उन्हाळ्याचे अस्तित्व असल्यासारखे वाटते.
जशी प्रत्येक प्रदेशाची उष्णता वेगळी, तशीच त्या उष्णतेत गारवा शोधण्याची प्रत्येकाची पद्धतही वेगळी असते. कुणी थंड पेयांमध्ये समाधान शोधतो, कुणी प्रवासात, तर कुणी निवांत क्षणांमध्ये.
खरं पाहिलं तर उन्हाळा हा फक्त एक ऋतू नसून, तो आपल्या आयुष्यातील चढउतारांचंही प्रतीक आहे. जसं आयुष्यात काही काळ कठीण, त्रासदायक असतो, तसाच हा ऋतूही आपल्याला कसोटीला लावतो. पण त्याच वेळी, त्या कठीण काळातही काही सुखद क्षण दडलेले असतात, हेही तो शिकवतो.
म्हणूनच, जेव्हा आपण आपल्या आयुष्याच्या चढउतारांशी या ऋतूची तुलना करतो, तेव्हा कदाचित उन्हाळा आपल्याला नकोसा वाटतो. पण जर आपण त्यातील गारवा शोधायला शिकलो, तर हाच उन्हाळा आपल्याला जगण्याची एक नवी दृष्टी देऊन जातो.

:-Mukund Madhukar Hingne.